Model of state-religious relations in the Republic of Poland

  • Ya. M. Kotylko  Postgraduate Student of the Department of regional policy of the Educational and Scientific Institute of Public Administration and Civil Service of Taras Shevchenko National University of Kyiv http://orcid.org/0000-0002-3870-5431
Keywords: Concordat, religion, church, state-religious relations, religious organizations, Poland.

Abstract

The article analyzes the legislation of the Republic of Poland on socio-religious relations, reveals the political and legal foundations of the formation of the modern model of state-religious relations and shows their features. The impact of the signing of the Concordat between the Holy See and the Republic of Poland on the Polish Constitution and legal acts in the field of socio-religious relations is studied. The evolution of the concept of «secular state» in the legislation and decisions of the Constitutional Tribunal of the Republic of Poland is followed.

The purpose of the article is to study the influence of the Concordat between the Holy See and the Republic of Poland on the national legislation of the Republic of Poland and on the state's relations with the Catholic Church and other religious organizations.

The scientific novelty is that the signing of the Concordat between the Holy See and the Republic of Poland is considered not only from the point of view of constitutional and international law, but also due to the observance of the principle of equality and non-discrimination of religious organizations.

Research methodology: a set of philosophical, general scientific and special legal methods, including dialectical, logical-semantic, structural-functional and other methods.

Conclusions: The Concordat contains a list of rights granted to the Catholic Church by the state and guaranteed by it. However, the primary purpose of the Concordat is not so much to regulate the bilateral relations between the Holy See and the state, but to determine the legal status and principles of activity of the local Catholic Church on the territory of the state that is a party to this agreement. For the legal norms included in the Concordat to enter into force, Poland was forced to amend the Constitution and several regulatory legal acts. The ratification of the Concordat led to the hierarchization of religious organizations in Poland and the creation of a new conventional (contractual) model of state-religious organizations based on the principles of an individual and differentiated approach to religious organizations.

References

1. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania. (1989). Dz.U., nr 29, poz. 155. URL: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19890290155 (Last accessed: 10.07.2022).
2. Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską, podpisany w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r. (1998). Dz.U., nr 51, poz. 318. URL: http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19980510318 (Last accessed: 10.07.2022).
3. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. (1997). Dz.U., nr 78, poz. 483. URL: https://www.sejm.gov.pl/prawo/konst/polski/kon1.htm (Last accessed: 10.07.2022).
4. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2009 r., U 10/07. (2009). Dz.U., nr 210, poz. 1629; (2009). OTK ZU, Nr 11A, poz. 163; Legalis, nr 178953. URL: http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20092101629 (Last accessed: 10.07.2022).
5. Borecki, Paweł. (2007). Zasada ro´ wnouprawnienia wyznan´ w prawie polskim. Studia z prawa wyznaniowego. Tom 10, 115–159.
6. Statut Polskiej Rady Ekumenicznej. URL: https://ekumenia.pl/kim-jestesmy/statut-polskiej-rady-ekumenicznej (Last accessed: 10.07.2022).
7. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. (1989). Dz.U., nr 29, poz. 154. URL: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19890290154 (Last accessed: 10.07.2022).
8. Przemówienie prezesa Polskiej Rady Ekumenicznej na spotkaniu z premier Hanną Suchocką (11 sierpnia 1993 r., Warszawa). URL: http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,2995) (Last accessed: 10.07.2022).
9. Biuletyn Stowarzyszenia na Rzecz Państwa Neutralnego Światopoglądowo «NEUTRUM», 20 grudnia 1993 r., nr 4(8); tekst publikowany również w: Konkordat Polski 1993. Wybór materiałów źródłowych z lat 1993–1996. (1997) / Wybór tekstów: Czesław Janik, Uniwersytet Warszawski, Instytut Nauk Politycznych, Warszawa. URL: http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,3005/q,Srodowiska.opiniotworcze.o.Konkordacie (Last accessed: 10.07.2022).
10. Słowo, 19 stycznia 1994 r.; tekst publikowany również w: Konkordat Polski 1993. Wybór materiałów źródłowych z lat 1993–1996. (1997). / Wybór tekstów: Czesław Janik, Uniwersytet Warszawski, Instytut Nauk Politycznych, Warszawa. URL: http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,3005/q,Srodowiska.opiniotworcze.o.Konkordacie (Last accessed: 10.07.2022).
11. Ustawa z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. (1991). Dz.U., nr 66, poz. 287. URL: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19910660287 (Last accessed: 10.07.2022).
12. Ustawa z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej. (1994). Dz.U., nr 73, poz. 323. URL: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19940730323 (Last accessed: 10.07.2022).
13. Ustawa z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w Rzeczypospolitej Polskiej. (1994). Dz.U., nr 73, poz. 324. URL: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19940730324 (Last accessed: 10.07.2022).
14. Ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej. (1995). Dz.U., nr 97, poz. 479. URL: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19950970479 (Last accessed: 10.07.2022).
15. Ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Chrześcijan Baptystów w Rzeczypospolitej Polskiej. (1995). Dz.U., nr 97 poz. 480. URL: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19950970480 (Last accessed: 10.07.2022).
16. Ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej. (1995). Dz.U., nr 97, poz. 481. URL: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19950970481 (Last accessed: 10.07.2022).
17. Ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Polskokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. (1995). Dz.U., nr 97, poz. 482. URL: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19950970482 (Last accessed: 10.07.2022).
18. Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej. (1997). Dz.U., nr 41, poz. 251. URL: http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970410251 (Last accessed: 10.07.2022).
19. Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej. (1997). Dz.U., nr 41, poz. 252. URL: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970410252 (Last accessed: 10.07.2022).
20. Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej. (1997). Dz.U., nr 41, poz. 253. URL: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970410253 (Last accessed: 10.07.2022).
21. Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej. (1997). Dz.U., nr 41, poz. 254. URL: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970410254 (Last accessed: 10.07.2022).
22. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o stosunku Państwa do Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego, nie posiadającego hierarchji duchownej. (1928). Dz.U., nr 38, poz. 363. URL: https://www.prawo.pl/akty/dz-u-1928-38-363,16777649.html (Last accessed: 10.07.2022).
23. Ustawa z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do Muzułmańskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej. (1936). Dz.U., nr 30, poz. 240. URL: http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19360300240 (Last accessed: 10.07.2022).
24. Ustawa z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do Karaimskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej. (1936). Dz.U., nr 30, poz. 241. URL: http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19360300241 (Last accessed: 10.07.2022).
25. Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie ustaw – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Kodeks postępowania cywilnego, Prawo o aktach stanu cywilnego, ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. (1998). Dz.U., nr 117, poz. 757. URL: http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981170757 (Last accessed: 10.07.2022).
26. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy. (1964). Dz.U., nr 9, poz. 59. URL: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19640090059 (Last accessed: 10.07.2022).
27. USTAWA z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. (2021). Dz.U., poz. 1915. URL: https://www.prawo.vulcan.edu.pl/przegdok.asp?qdatprz=akt&qplikid=1 (Last accessed: 10.07.2022).
28. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 grudnia 2009 r., K 55/07. URL: http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20092181702 (Last accessed: 10.07.2022).

Abstract views: 27
PDF Downloads: 16
Published
2022-08-18
How to Cite
Kotylko , Y. (2022). Model of state-religious relations in the Republic of Poland . Scientific Papers of the Legislation Institute of the Verkhovna Rada of Ukraine, (4), 35-45. https://doi.org/10.32886/instzak.2022.04.04